About AEC

บทเรียน‘เด็กเนปาล’เหตุแผ่นดินไหว สะท้อนไทยรวมอาเซียนรับมือภัยพิบัติ

by Editor Thekob Tourismthailand.org/AEC

บทเรียน‘เด็กเนปาล’เหตุแผ
 
เหตุแผ่นดินไหวที่เนปาลสร้างความสั่นสะเทือนต่อความรู้สึกของคนไทยหลายคนที่เห็นข่าว พิชัย ราชภัณฑารี ผู้แทนองค์การยูนิเซฟ ประจำประเทศไทย เชื้อสายเนปาล ซึ่งอยู่ในวันเกิดเหตุยังจำความรู้สึกแห่งการสูญเสียนั้นได้ติดตา โดยเฉพาะการจัดการด้านความช่วยเหลือแก่เด็ก ที่หลายคนสุ่มเสี่ยงติดโรค หรือกระทั่งตกเป็นเครื่องมือขบวนการค้ามนุษย์ 
 
พิชัย เล่าว่า ตอนเกิดเหตุพยายามขับรถดูพื้นที่โดยรอบ มีคนออกมาเร่ร่อนตามริมถนนมากมาย เพราะบ้านได้รับความเสียหาย เลยเห็นผลกระทบที่มีต่อผู้คนใน 22 เขต ซึ่งมีคนอาศัยอยู่กว่า 42 ล้านคน มีเด็กรวมอยู่ประมาณ 1 ล้านคน จึงต้องเร่งช่วยเหลือเด็ก ๆ อย่างเร่งด่วน ในด้านการให้มีชีวิตอยู่รอด 
 
เหตุการณ์แผ่นดินไหวที่เนปาล เมื่อเกิดเหตุฉุกเฉินขึ้นสิ่งที่น่าเป็นห่วงสำหรับเด็กคือ 
1. เสี่ยงติดโรค เพราะในสถานการณ์นี้ทุกคนไปแออัดกันอยู่ในโรงพยาบาล หรืออาศัยรวมกันที่ศูนย์พักพิง ตามปกติเด็กมีความเสี่ยงมากที่จะติดโรคติดต่อ ยิ่งในสถานการณ์ที่น้ำขาดแคลน เลยน่าเป็นห่วงที่จะเป็นโรคท้องร่วงและโรคอื่น ๆ 
2. ผลกระทบด้านจิตใจ อย่างหลานตนอายุ 2 เดือน ไปอยู่ตามสถานที่พักพิงที่มีเสียงการทำกิจกรรมของผู้ใหญ่ตลอดวันทำให้ไม่สามารถนอนได้ จนนอนไม่หลับมาตลอด 1 เดือน แล้วก็ร้องไห้ตลอดทั้งคืน นี่เป็นผลกระทบที่ใกล้ตัว เรื่องพวกนี้มีผลกระทบมากต่อเด็กที่อยู่ในเหตุการณ์ 
3. คาดว่ามีเด็กกว่า 1 ล้านคนไม่ได้กลับไปเรียน เพราะช่วงเวลาที่แผ่นดินไหวโรงเรียนในเนปาลเริ่มเปิดเรียนแล้ว ซึ่งโรงเรียนได้รับความเสียหาย จากผลสำรวจของยูนิเซฟพบว่า เมื่อใดที่เกิดเหตุไม่ปกติ แล้วเด็กไม่ได้กลับไปเรียน ยิ่งนานเด็กก็ไม่อยากกลับไปเรียนอีก 
4. ด้วยความที่สถานพยาบาลเสียหาย ทำให้เด็กเล็กไม่สามารถเข้าถึงการรักษาพยาบาลได้ง่าย ด้วยเด็กเล็กพวกนี้มีความเสี่ยงต่อโรคภัย และต้องดูแลเป็นพิเศษ น้ำเป็นปัจจัยสำคัญที่ขาดแคลนเมื่อเกิดภัยพิบัติ เหตุการณ์ในเนปาลน้ำไม่ไหล 2 วัน ด้วยระบบเสียหาย และไฟฟ้าไม่สามารถใช้งานได้ ด้านเจ้าหน้าที่ซึ่งดูแลระบบน้ำต่างกลับไปดูแลครอบครัวที่บ้าน และด้วยอาฟเตอร์ช็อกที่มีอยู่เรื่อย ๆ ทำให้ประชาชนต้องมานอนกันริมถนน นี่เลยเป็นแหล่งเพาะเชื้อโรคแก่เด็ก ช่วงวันแรก ๆ ยูนิเซฟได้ส่งเม็ดยาที่สามารถทำให้น้ำสะอาด เมื่อผู้ประสบภัยใส่เม็ดยานี้ในน้ำจะทำให้น้ำสะอาดสามารถดื่มได้ โดยในภาวะภัยพิบัติน้ำถือเป็นสิ่งสำคัญที่รัฐต้องมีการจัดการให้เร็วที่สุดก่อน 24 ชั่วโมง 
 
การสอนทักษะเด็กในภาวะภัยพิบัติเป็นสิ่งจำเป็น เพราะต้องเรียนรู้ตั้งแต่เด็ก เพื่อเป็นพื้นฐานเมื่อโตขึ้น โดยต้องสอนถึงความจำเป็นขั้นพื้นฐานเมื่อเกิดเหตุขึ้น และต้องบอกว่าจะไปที่ไหนที่ปลอดภัย และควรมีการสอนทักษะเหล่านี้ไว้ในแบบเรียน เช่น ต้องเตรียมพร้อมพวกเสื้อผ้าหรือของใช้ที่จำเป็นไว้ในเป้ที่สามารถนำไปได้เมื่อเกิดเหตุ สิ่งสำคัญคือครอบครัวต้องมีการเขียนที่อยู่และเบอร์โทรศัพท์ติดต่อผู้ปกครองไว้ในกระเป๋า เพราะเมื่อพลัดหลงจะได้นำเด็กมาสู่ครอบครัวได้ถูกต้อง และต้องมีการพูดคุยในชุมชนว่า พื้นที่ตั้งมีความเสี่ยงต่อภัยพิบัติใด หรือเมื่อเกิดเหตุในชุมชน แต่ละคนจะมีหน้าที่อะไร รวมถึงจุดรวมพลอยู่ตรงไหน ตลอดจนการขนย้ายคนไปในที่ปลอดภัยด้วยวิธีใด
 
 “โรงเรียนในเมืองที่เนปาลมีการสอนถึงการเอาตัวรอดเกี่ยวกับภัยพิบัติ แต่ไม่แน่ใจว่าโรงเรียนในชนบทมีการสอนหรือไม่ ซึ่งแผ่นดินไหวครั้งนี้ถือว่าโชคดีมาก ๆ ด้วยเกิดเหตุวันเสาร์ตอนกลางวัน เพราะเด็ก ๆ อยู่ที่บ้านกับครอบครัว ถ้าเด็ก ๆ อยู่ในโรงเรียนอาจมีการบาดเจ็บและเสียชีวิตมากกว่านี้” 
 
หลายประเทศภาครัฐมีแผนรับมือภัยพิบัติอยู่แล้ว แต่แผนนั้นต้องดูในหลายมิติ ทั้งเรื่องน้ำและสุขภาพ และควรเป็นแผนที่มีในระดับชาติ ภูมิภาค จังหวัด และชุมชน ขณะเดียวกันควรมีการแยกบทบาทที่ชัดเจนว่า ใครต้องทำอะไรบ้าง เช่น หน่วยงานไหนต้องดูแลเด็กที่พลัดหลง 
 
แผนรับมือภัยพิบัติควรมีแนวทางช่วยเหลือคนที่มีความเปราะบางเช่น ผู้สูงอายุที่ช่วยเหลือตัวเองไม่ได้ หรือเด็กที่มีความพิการ ตลอดจนกลุ่มคนพิการ ต้องกำหนดว่า หน่วยงานไหนจะเข้าไปช่วยเหลือคนกลุ่มนี้ เพราะจากเหตุการณ์แผ่นดินไหวครั้งนี้เห็นเลยว่า ถือเป็นเรื่องใหญ่ในการช่วยเหลือ เพราะที่ผ่านมาไม่มีแผนในการรองรับ 
 
การรวมกลุ่มอาเซียนของไทยกับประเทศเพื่อนบ้าน ดูเหมือนความร่วมมือการจัดการและช่วยเหลือด้านภัยพิบัติระหว่างกันยังไม่มีการพูดถึงมากนัก ซึ่งการช่วยเหลือกันในกลุ่มประเทศเพื่อนบ้านจะยิ่งทำให้การช่วยเหลือเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและรวดเร็ว อย่างเมื่อเกิดแผ่นดินไหวที่เนปาล อินเดียเป็นประเทศแรกที่เข้ามาช่วยเหลือ หลังจากนั้นบังกลาเทศก็ส่งความช่วยเหลือเข้ามา ซึ่งในภาวะภัยพิบัติมิตรประเทศรอบข้างถือเป็นสิ่งสำคัญที่ถ้ามีแผนจัดการร่วมกันจะช่วยได้มาก 
 
ด้านการแพทย์ฉุกเฉินจะต้องให้ความสนใจในประเด็น ความเร่งด่วนในการเข้าไปช่วยเหลือ โดยเฉพาะการขนส่ง หลายคนอาจมองข้าม แต่ถือเป็นปัญหามากเมื่อเกิดเหตุที่เนปาล เพราะเราจะขนส่งยาและความช่วยเหลืออย่างไรไปในที่เกิดเหตุโดยเร็ว และจะจัดตั้งศูนย์ช่วยเหลือชั่วคราวอย่างไรให้เร็วที่สุด 
 
ในเหตุการณ์ภัยพิบัติเด็กที่พลัดหลงจากครอบครัวมักเป็นเหยื่อจากการค้ามนุษย์ เหตุการณ์ในเนปาลก็ทำให้การค้ามนุษย์ที่เป็นเด็กเพิ่มขึ้น ซึ่งเด็กจะถูกส่งไปยังอินเดีย ยูนิเซฟจึงพยายามทำงานในการตามหาครอบครัวเด็กให้เจอ โดยติดรูปในใบประกาศตามสถานที่ชุมชนเพื่อให้คนที่รู้เบาะแสครอบครัวมารับเด็กกลับคืน 
 
ส่วนเด็กกำพร้าทางเลือกแรกคือ มีการจัดการให้เด็กไปอยู่กับญาติที่ใกล้ชิด แต่ถ้าไม่ได้จริง ๆ อาจต้องส่งไปในสถานสงเคราะห์เด็กแบบชั่วคราวก่อน แล้วค่อยดูว่าการหาครอบครัวให้เด็ก โดยเน้นในเครือญาติก่อน แต่สิ่งที่จำเป็นมาก ๆ เมื่อเกิดภัยพิบัติคือ ต้องมีการลงทะเบียนรายชื่อของเด็ก เพื่อที่ครอบครัวจะหาเด็กได้พบโดยง่าย 
 
ถึงในไทยเหตุการณ์เหล่านี้ยังไม่กลับมาเกิดขึ้นอีกหน แต่การเตรียมพร้อม และวางแผนรับมือ โดยเฉพาะการช่วยเหลือเด็กเล็ก น่าจะเป็นอีกประเด็นที่คนในชุมชนต้องหันมาสนใจ.“
 
 

Editor Thekob Tourismthailand.org/AEC

ข้อมูลทั่วไปเกี่ยวกับ AEC ที่มา, ความหมาย, การท่องเที่ยว,การเดินทาง โดยจะพูดถึง Tourism Transportation เป็นหลัก