Tourism

"วัดศรีชุม" ต้นตอตำนาน "พระพุทธรูปพูดได้" สู่อาเซียน

by ดวงกมล บูรณสมภพ

 

เมื่อต้นเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา มีโอกาสได้ไปไหว้พระในหลายๆ จังหวัด เริ่มตั้งแต่ภาคกลางตอนล่าง ไปจนถึงภาคกลางตอนบน และรวมไปถึง "วัดศรีชุม" แห่งนี้ ซึ่งตั้งอยู่ในจังหวัดสุโขทัย ก็เป็นอีกหนึ่งวัดในโปรแกรมการเดินทางอีกด้วย

"วัดศรีชุม" หรือ "วัดฤๅษีชุม" เป็นโบราณสถานในเขตอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย จังหวัดสุโขทัย และเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปปางมารวิชัยองค์ใหญ่ซึ่งมีนามว่า "พระอจนะ" ซึ่งแปลว่า “ผู้ไม่หวั่นไหว มั่นคง” สันนิษฐานว่าสร้างในสมัยพ่อขุนรามคำแหง โดยปรากฏอยู่ในศิลาจารึกสุโขทัยหลักที่ 1 ว่า "เบื้องตีนนอนเมืองสุโขทัยนี้ ..... มีพระอจนะ มีปราสาท" พระประธานในมณฑปจึงมีชื่อว่า "พระอจนะ"

พระมณฑปกว้างด้านละ 32 เมตร สูง 15 เมตร ผนังหนา 3 เมตร ผนังด้านซ้ายเจาะเป็นทางทำบันได ในผนังขึ้นไปถึงหลังคา ตามฝาผนังอุโมงค์มีภาพเขียนเก่าแก่แต่เลอะเลือนเกือบหมด ภาพเขียนนี้มีอายุเกือบ 700 ปี เพดานผนังมีแผ่นหินชนวนสลักภาพลายเส้นเป็นเรื่องในชาดกต่างๆ มีจำนวน 50 ภาพ เรียงประดับต่อเนื่องกัน ทั้งหมดนี้ถือได้ว่าเป็นงานจิตรกรรมไทยที่เก่าแก่ที่สุด

ในสมัยอยุธยา เมื่อครั้ง "สมเด็จพระนเรศวรมหาราช" ประกาศอิสรภาพในปี พ.ศ. ๒๑๒๗ ที่เมืองแกลง ทำให้หัวเมืองต่าง ๆ ยกเลิกการส่งส่วยให้กับพม่า แต่ยังมีเมืองเชลียง (สวรรคโลก) ที่ไม่ยอมทำตามพระราชโองการของพระองค์ พระองค์จึงนำทัพเสด็จมาปราบเมืองเชลียง และได้มีการมาชุมนุมทัพที่ "วัดศรีชุม" แห่งนี้ก่อนที่จะไปตีเมืองเชลียง และด้วยการรบในครั้งนั้น ถือเป็นการรบระหว่างคนไทยกับคนไทยด้วยกัน ทำให้เหล่าทหารไม่มีกำลังใจในการรบ และไม่อยากรบ

"สมเด็จพระนเรศวรมหาราช" จึงได้วางแผนสร้างกำลังใจให้กับทหารโดยการให้ทหาร คนหนึ่งปีนบันไดขึ้นไปทางด้านหลังองค์พระ และพูดให้กำลังใจแก่เหล่าทหาร ทำให้ทหารเกิดกำลังใจที่จะต่อสู้ ด้วยเหตุนี้จึงทำให้เกิดตำนาน "พระพูดได้" ที่วัดศรีชุมแห่งนี้ และ "สมเด็จพระนเรศวรมหาราช" ยังได้มีการทำพิธีถือน้ำพิพัฒน์สัตยาขึ้นที่วัดแห่งนี้อีกด้วย
 

ภาพนี้แสดงให้เห็นถึงความใหญ่โตของพระมณฑปรูปสี่เหลี่ยมจตุรัส  

"พระอจนะ" เป็นที่เลื่องลือถึงความศักดิ์สิทธิ์และมีมนต์เสน่ห์และเอกลักษณ์ชวนให้นักท่องเที่ยวมาเที่ยวชมและสักการะอย่างไม่ขาดสาย

ตั้งอยู่บนถนนจรดวิถีถ่อง ตรงข้ามพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติรามคำแหง ห่างจากตัวเมืองสุโขทัยมาตามทางหลวงหมายเลข 12 (สุโขทัย-ตาก) ประมาณ 12 กม. และอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัยเปิดให้เข้าชมทุกวัน ระหว่างเวลา 06.00-21.00 น.

มีร้านค้าภาพวาดเชิงพุทธศิลป์ที่งดงาม และจิตรกรกำลังวาดอยู่ตรงนั้น ซึ่งขอชื่นชมในการสืบสานความงดงามไว้

รวมไปถึงโปสการ์ดที่บอกเล่าความงาม ซึ่งถ่ายทอดออกทางภาพ ถือเป็นสื่อประชาสัมพันธ์เชิญชวนให้ผู้รับ ได้มาท่องเที่ยวเมืองสุโขทัยกันอีกทางหนึ่ง และมารับรู้ความรู้สึกภูมิใจในประวัติศาสตร์ชาติไทย รวมไปถึงโบราณสถานอันล้ำค่าและงดงามเช่นนี้

ดวงกมล บูรณสมภพ

ข้อมูลทั่วไปเกี่ยวกับ AEC